PULS RYNKU

Raport - Wprost z czajniczka

Autor: Marek Szymula

WPROST Z CZAJNICZKA

Gastronomowie są zgodni: bywalcy kawiarni, czy restauracji coraz częściej interesują się ofertą herbat zawartych w menu lokalu, coraz chętniej wybierają dobre gatunki, są też coraz lepiej zorientowani w herbacianym świecie. Na korzyść herbat przemawia nawet aura - nadchodzące jesień i zima to czas, gdy tego napoju spożywa się najwięcej.

Liderzy na rynku herbat

Jak wynika z danych ACNielsen, rynek herbaty w Polsce cały czas dość szybko rośnie. O ile wartość sprzedaży herbat w okresie od czerwca 2007 do maja 2008 wynosiła 1,15 mld zł, to rok później było to już 1,28 mld zł. Wielkość sprzedaży w tym czasie wzrosła o przeszło 3%, do poziomu 24 mln kg. Liderem na rynku herbat w Polsce pozostają herbaty czarne. Obejmują ponad 60% wielkości sprzedaży, ale zainteresowanie nimi nieznacznie spada. Rośnie natomiast sprzedaż herbat owocowych i herbat funkcjonalnych (oba segmenty zajmują po ponad 10% rynku). Herbaty czarne Earl Grey zajmują 7 proc. rynku, tyle ile herbaty ziołowe. Warto też zwrócić uwagę na rynek herbat rozpuszczalnych. Jego wartość wynosi ponad 60 mln zł. Polacy preferują przede wszystkim herbaty rozpuszczalne o smaku cytrynowym i limonowym (30% wielkości rynku), oraz malinowym (26%) i owoców leśnych (20%) Zdecydowana większość herbat sprzedawanych na krajowym rynku to produkty w saszetkach. Wielkość sprzedaży przekracza 76% i wciąż rośnie. Herbaty sypkie obejmują ponad 23% Nie ma w tym zresztą niczego dziwnego: porcjowane herbaty są wygodniejsze w dystrybuowaniu i w użyciu - zarówno dla obsługi lokalu jak i dla pijącego herbatę. Jak wynika z badania Target Group Index MillwardBrown SMG/KRC, do picia herbat ekspresowych przyznaje się przeszło 90% ankietowanych. Najwięcej, bo przeszło 45% deklarujących picie takich herbat spożywa je 2-3 razy dziennie. Co piąty ankietowany pije taką herbatę raz dziennie, 15% - cztery razy lub częściej. Do picia kilka razy w tygodniu i rzadziej przyznaje się w sumie ok. 17% deklarujących spożywanie herbaty ekspresowej. Co trzeci ankietowany deklaruje spożywanie herbaty sypkiej. 36% ankietowanych Polaków pijących takie herbaty spożywa je kilka razy w tygodniu lub rzadziej. Prawie co trzeci - raz dziennie, również co trzeci - 2 lub 3 razy dziennie. Cztery razy dziennie lub częściej pija ją niespełna 9 proc. Ankietowanych deklarujących spożywanie herbat sypkich. Ekspresowe herbaty owocowe, ziołowe, owocowo-ziołowe pija, według badań, co drugi ankietowany. Najczęściej (23%) są one pite raz w tygodniu lub rzadziej. 20% ankietowanych pija je 2 razy w tygodniu. Również co piąta osoba spożywa je raz dziennie. 3-4 razy w tygodniu wypija herbatę ziołową 16% ankietowanych, zaś częściej niż raz w tygodniu takie herbaty spożywa 11% ankietowanych deklarujących picie herbat owocowych.

Tempo życia a zmiana upodobań

Jak mówi Andrzej Bujnowski z Unilever Foodsolutions, wraz ze zmianą upodobań co do rodzajów herbat, zmieniają się nasze sposoby przygotowywania tego naparu. - Wiele lat temu w większości polskich domów zaparzano herbatę w imbryku, a następnie esencję rozcieńczano z wodą. Herbaty ekspresowe stanowiły zdecydowaną mniejszość, tym samym były synonimem niskiej jakości tego produktu. Dzisiejsze czasy to diametralnie odmienny obraz. Z jednej strony wzrost tempa życia, z drugiej wygoda i czynniki ekonomiczne, przyczyniły się do zwiększenia popularności herbat w torebkach - stwierdza Bujnowski.  Jak dodaje, ważną zmianą w technologii produkcji herbat ekspresowych było wprowadzenie możliwości pakowania herbat liściastych. Dzięki zastosowaniu torebek w kształcie piramidek liście herbaty mogą swobodnie rozwinąć się podczas parzenia, dzięki czemu napar nie traci niczego na swoim aromacie. - Ta nowa technologia pozwoliła również na stosowanie w gastronomii wysokiej jakości herbaty bez wprowadzania specjalnego osprzętu (tj. wkłady porcelanowe bądź metalowe do dzbanuszków) niezbędnych do parzenia herbat liściastych tradycyjną metodą. Taka forma, to również ułatwienie operatorom gastronomicznym właściwego i szybkiego przygotowania doskonałego naparu. Nie muszą się martwić o prawidłowy dobór gramatury i klarowność naparu - mówi. Bujnowski dodaje też, że największą zaletę herbat ekspresowych gastronomicznych stanowi szczelność opakowania. - Herbata w torebce gastronomicznej zapewnia przez długi okres właściwy smak i aromat, czego nie można powiedzieć o puszce bądź też pojemniku, który jest często otwierany, dopuszczając tym samym do wnętrza wilgoć i obce zapachy z pomieszczenia oraz uwalniając niepowtarzalny aromat herbaty. Serwując herbaty gastronomiczne mamy pewność, że konsument zawsze otrzyma produkt zgodny z jego oczekiwaniami - zaznacza.

Dłuższy sezon na herbatę

„Sezon herbaciany" obejmujący do tej pory przede wszystkim chłodniejsze miesiące roku wydłuża się. Jak mówi Ewa Turkowiak z Farutexu, zauważyć można większe zainteresowanie herbatami latem - sprzedaje się ich więcej w porównaniu do roku poprzedniego. Jej zdaniem może być to związane z ogólnym wzrostem zainteresowania konsumentów herbatą ze względu na różnorodność dostępnych gatunków i szeroką gamę smaków i zapachów. To nie jedyne zmiany, jeśli chodzi o herbatę w branży HoReCa. Coraz więcej producentów i dystrybutorów herbat oferuje swoim odbiorcom eleganckie prezentery, specjalne materiały promocyjne dotyczące historii, gatunków herbat, a także czajniczki i markowe zestawy naczyń do ich serwowania. Dystrybutorzy organizują też liczne szkolenia i prezentacje dla przedstawicieli branży HoReCa dotyczące herbaty. „Herbacianą" świadomość podnoszą też eventy, tj. organizowane przez markę Dilmah „Dni Herbaty" - ogólnopolski festiwal herbaty, otwierający sezon herbaciany w Polsce. Gastronomowie co sezon mogą się cieszyć coraz większą ofertą marek i gatunków herbat: tworzone są nowe mieszanki, przygotowywane atrakcyjne smaki, a także - co równie ważne - coraz bardziej atrakcyjne opakowania. Np. w ofercie Farutexu dostępne są herbaty w opakowaniach dostosowanych do potrzeb zarówno dużych lokali, jak i niewielkich punktów gastronomicznych. Są to m.in. herbaty Lipton w saszetkach: po 25, 50, lub 100 sztuk w kopertach papierowych i foliowych, torebkach ekspresowych. Nowy wariant to opakowanie 1000 sztuk w kopertach foliowych. Dostępne są także, coraz chętniej wybierane przez gastronomów, herbaty Lipton w piramidkach, a także zestawy Lipton Let's Go zawierające w jednym kartonie 100 kubeczków papierowych o pojemności 300 ml z logo Lipton, 100 wieczek oraz jedno opakowanie Lipton Yellow Label: 100 torebek. Zestawy te są chętnie wybierane przez lokale serwujące napoje oraz posiłki na wynos. Gastronomowie mogą też wybierać m.in. herbaty Saga: 50, 100 i 300 sztuk w okrągłych torebkach ekspresowych, Dilmah: 25, 100 i 1000 sztuk w kopertach, Twinings: 25 i 100 sztuk w kopertach oraz Richmont w opakowaniach po 50 saszetek. Według Ewy Turkowiak, najchętniej wybieranymi przez gastronomów herbatami są Lipton Yellow Label, Saga, Dilmah Pure Ceylon, Richmont Ceylon, Lipton Earl Grey, Lipton Forest Fruit, Lipton Lemon, Lipton Peppermint oraz Lipton Rosehip Raspberry.

Herbata ponad wszystko

Myli się ten, kto twierdzi, że Polacy to kawosze. Statystyczny rodak wypija wprawdzie ok. 1,5 filiżanki kawy dziennie, ale pije do tego również 2 herbaty. Polska to kraj, w którym spożycie herbaty na jednego mieszkańca jest jednym z najwyższych w Europie. Więcej herbaty piją Irlandczycy, Brytyjczycy, Rosjanie. Herbata to także najpopularniejszy napój na świecie - spośród biliona litrów napojów wypijanych przez wszystkich mieszkańców naszego globu, 30% stanowi herbata oraz napoje przygotowane na bazie tego produktu. Bogatą gamę produktową skierowaną do różnych operatorów, począwszy od standardowych punktów fast foodowych, a skończywszy na restauracjach w hotelach 5* posiada firma Unilever. Poza herbatami w płaskich torebkach, oferuje szeroką gamę herbat w piramidkach. Herbaty te są kompozycją mieszanek z dużych liści herbaty oraz kawałków naturalnych owoców i ziół. Dzięki przejrzystości materiału, z którego wykonane są torebki, klient ma możliwość obserwacji% su parzenia i pęcznienia herbaty. Lokale współpracujące z koncernem, poza sprzętem niezbędnym do właściwego przechowywania i serwowania herbat (t.j. skrzynki drewniane w różnych kształtach i rozmiarach oraz wysokiej jakości porcelana), mogą liczyć na doradztwo w zakresie produktowym oraz we właściwym sporządzaniu naparów i napojów przygotowanych na ich bazie. Coffea oferuje gastronomom rodzinę herbat Richmont: herbaty jednorodne lub mieszanki herbat. W ofercie znajdują się m.in. herbaty czarne, Earl Grey, zielone, owocowe, Yerba Mate, Rooibos i czerwone. Wśród nowych smaków dostępnych w ramach tej marki są m.in. Strawberry Popcorn czy Black Chili Chocolate. Bogatą ofertę wysokogatunkowych herbat oferuje gastronomom uznana na rynku marka Dilmah. Dostępny asortyment obejmuje kilkadziesiąt herbat sypkich i w torebkach; czarnych, zielonych i białych; czystych, z dodatkami i aromatyzowanych; uporządkowanych w kilku grupach asortymentowych, które ułatwiają decyzję dotyczącą optymalnego dopasowania asortymentu do potrzeb lokalu. Ostatnią wprowadzoną przez Dilmah na rynek HoReCa nowością jest kolekcja dwunastu herbat Exceptional. Herbatom tym towarzyszą dedykowane, stylowe, nowoczesne akcesoria oraz designerskie menu, uatrakcyjniające i ułatwiające wybór jednej z herbat. Firma Posti S.A. wprowadziła do swojej oferty handlowej produkt specjalnie dedykowany branży Horeca: Grzaniec Catering mix. Jest to zestaw herbatek rozgrzewających w dwóch wariantach smakowych: słodkim i wytrawnym, stanowiący kompozycję owoców i aromatycznych przypraw, takich jak: cynamon, goździki, imbir, anyż oraz skórka pomarańczy, wzbogacony ekstraktem z czerwonego wina. Posti ma w najbliższych planach poszerzenie zestawu Catering mix o nowy smak - Grzaniec miodowy - herbatkę na miodzie z kwiatem lipy i z aromatycznymi, rozgrzewającymi przyprawami, takimi jak: imbir i cynamon. Herbaty Irving na rynku HoReCa dostępne są od blisko półtora roku. W systematycznie rozbudowywanej ofercie znajdują się zarówno herbaty w kopertkach, które dostępne są w 16 wariantach (herbaty czarne, białe, zielone klasyczne i aromatyzowane, koktajle herbaciane), jak i przygotowane specjalnie z myślą o ekskluzywnym rynku HoReCa herbaty Irving Exclusive w saszetkach o podłużnym, powiększonym kształcie (typu long bag) w 8 wariantach smakowych. Restauratorzy mogą też liczyć na oryginalne smaki, których nie ma w ofercie innych producentów, np. Irving Fig & Pear White (biała figowo- gruszkowa), Irving Tea Coctails Poziomki z nutą Wanilii, Irving Tea Planet Cuban Punch (owocowa o smaku rumu). Dużą popularnością cieszą się popularne od lat warianty, tj. klasyczna herbata czarna oraz earl grey, coraz więcej zwolenników, szczególnie w dużych aglomeracjach, zyskują herbaty z linii Irving Tea Coctails oraz Tea Planet, a także białe i zielone. We wrześniu planowane jest wprowadzenie nowego wariantu białej herbaty w kopertkach do kolekcji Irving Exclusive. Mokate oferuje odbiorcom z branży HoReCa herbatę „Minutka", dużym zainteresowaniem w branży cieszą sie też herbatki owocowe z serii „Babcia Jagoda" - na przykład o smaku mięty z jabłkiem, grapefruita, gruszki, maliny czy dzikiej róży. Firma wprowadza na rynek nową linię herbat zielonych Loyd Tea: Green Sense Aromatherapy. Będą to herbaty kopertkowane, bardzo nowoczesne, między innymi z lawendą, opuncją, pigwą, aloesem, granatem w postaci suszu. Oprócz walorów smakowych, cieszą również zmysł węchu swoimi wyjątkowymi aromatami. Drugą nowością wprowadzaną właśnie na rynek jest herbatka z liści czerwonokrzewu afrykańskiego - seria Rooibos Sense. Dostępne będą trzy smaki - naturalny, pomarańczy z cynamonem i miodu z wanilią. W ofercie dla odbiorców HoReCa Poznańskiej Palarni Kawy Astra znajdują się herbaty czarne ekspresowe, a także „herbaty zdrowe": Rooibos i Gunpowder. Klienci mają do wyboru m.in. afrykańskie herbaty Safari, Ygara i Twiga. Mają one intensywny smak, charakterystyczny dla herbat z tej części świata, oraz czerwono-mahoniowy napar. Mogą być dobrą alternatywą dla powszechnie spotykanej oferty herbat gastronomicznych. Wszystkie gatunki herbat afrykańskich są również dostępne, jako herbaty liściaste w opako waniach 250 g i 500 g. Herbata Gunpowder charakteryzuje się cierpkością w smaku, słodkawym aromatem oraz wyraźnym, delikatnym posmakiem roślinnym. Tradycyjnie liście zwijane są w kuleczki, przypominające swoim wyglądem% strzelniczy. Rooibos to z kolei bogaty w antyutleniacze napój o charakterystycznym, pozbawionym herbacianej goryczy smaku, powstający z afrykańskiego czerwonokrzewu. Napar nadaje się do spożywania m.in. jako składnik egzotycznych cocktaili owocowych. Na polskim rynku dostępne są także herbaty Chelton oraz Brizton - liściaste i w saszetkach oferowanych przez Consimpex. Herbaty te są zbierane, kupażowane oraz paczkowane z pierwszych liści herbat najwyższych jakości wysokogórskich rejonów Cejlonu. Są herbatami wielkolistnymi, wyróżniają się dużą wydajnością i intensywnym aromatem. Obie marki są popularne także poza Polską. Dostępne są m.in. w kopertach 20 - 400 saszetek, w tym także w pudełkach zawierających różne gatunki herbat. Tak jest chociażby w przypadku Brizton „Assorti Angielskich Herbat", gdzie pudełko zawierać może zestaw  angielskich herbat: zielonej jaśminowej, zielonej, Earl Grey i VIP, a także herbatę zieloną o smaku truskawki ze śmietanką, z cytryną i czarne: z mango i z wanilią. Zbigniew Czekryszew, Dyrektor ds. Gastronomii Gourmet Foods, stwierdza, że coraz częściej Polacy pokazują w lokalach gastronomicznych, że nie jest im obca prawdziwa przyjemność z picia herbaty, jaką daje świadoma degustacja różnorodnych gatunków. Przy kawiarnianych stolikach już rzadko kiedy zapada niezręczna cisza, gdy kelner słysząc zamówienie dotyczące herbaty zapyta o jej rodzaj. Nieliczni, mniej obeznani klienci odpowiedzą: „normalną", bądź „zwykłą", sporo osób wymieni markę lub, w przypadku herbat smakowych, preferowany smak napoju. Wiele jednak osób precyzyjnie poinformuje obsługującego, jaki typ, jaki rodzaj herbaty go interesuje. - W lokalach znakomicie sprawdzają się np. karty herbat, kelnerzy i barmani coraz częściej dopytują obsługiwanych gości o ich preferencje, starają się dopasowywać propozycje do pory dnia, albo serwowanego jedzenia; coraz bardziej liczą się wartości, z których herbata słynie od wieków - różnorodność, smak i zdrowie - podsumował Czekryszew.